Nola dabilen Danborrada, orduz ordu

Danborradak egun bat irauten du, ez gehiago ez gutxiago: urtarrilaren 20ko 00:00etan hasten da eta 24:00etan amaitzen. Tartean ez dago desfile bakar bat; txandaka hiri osotik ateratzen diren danborrada asko daude, bakoitza bere ordu eta ibilbidearekin. 2026an helduen 167 danborrada izan ziren, 22.000 lagunetik gora, eta 45 haur konpainia.

Lau ordu ez dira inoiz mugitzen: 00:00etan, bandera igotzea; 12:00etan, Haurren Danborrada; 12:30ean, Urrezko Danborra; eta 24:00etan, bandera jaistea. Gainerako guztia horien inguruan antolatzen da.

Aurreko egunak

Jaia 20a baino lehen entzuten hasten da. Egun batzuk lehenago Haurren Danborrada aurkezten da Victoria Eugenia antzokian, eta ikastetxeek beren auzoan ateratzen dituzte danborrak kalera: 2026an eskola irteerak izan ziren Amaran, Altzan, Aieten, Antiguan, Intxaurrondon, Grosen, Alde Zaharrean, Bidebietan, Ibaetan eta Martutenen.

Bezpera, urtarrilaren 19a

Arratsaldean haur danborrada bereziak egon daitezke, ikastetxeenak ez baina elkarteenak: 2026an, 19ko arratsaldean, Gaztelubideren edo Kresalaren txikiek, adibidez, Alde Zaharra zeharkatu zuten.

Gauean hiria betetzen joaten da. 23:30etik aurrera danborradek beren errepertorioa jo dezakete, salbuespen batekin: Donostiako Martxa ez da gauerdira arte entzuten. Horregatik konpainia batzuk hamabiak baino lehen ateratzen dira, eta Gaztelubide bere egoitzatik Konstituzio plazara igotzen da.

00:00: bandera igotzea

Gauerdiko kanpai-hotsekin Donostiako Martxa hasten da Konstituzio plazan, eta alkateak hiriko bandera igotzen du —zuria, masta ondoan laukizuzen urdin batekin— udaletxe zaharreko balkoitik.

• Gaztelubidek jotzen du, hogeita hamarreko hamarkadaz geroztik igoeran dagoena. Martxaren ondoren, gainerako errepertorioarekin jarraitzen du.
• 1999tik, Gaztelubiderekin batera, hiriko beste danborraden ordezkariak igotzen dira oholtzara, gizonak eta emakumeak. 2026an 132 izan ziren.
• Kresalako dantzariek dantzatzen dute.
• 2026an 507 lagun zeuden oholtzan, danborrari, orfeoilari, musikari, dantzari eta ordezkarien artean. Urte hartan plazako lehen bandera igotzearen mendeurrena ospatu zen.

2025etik ez da Caballería de Gallos jotzen, ez igoeran ez jaitsieran: Donostia Festakek eskatu zuen, goraino betetzen den plaza batean jendetza-oldeak saihesteko.

Igoera amaituta, Gaztelubidek Alde Zaharreko kaleetan jotzen jarraitzen du.

Aldi berean, auzoetan. Konstituziokoa ez da igoera bakarra. Danborrada batzuek gauerdian igotzen dute bandera beren auzoan —2026an, adibidez, Antiguako Benta Berri plazan edo Amarako Armerias plazan— eta beste batzuk ordu berean abiatzen dira.

Hogeita lau ordu danborrada

Gauerditik gauerdira, beti dago danborradaren bat jotzen hiriko nonbait. Helduenak zazpi eremutan banatzen dira, eta konpainia bakoitzak bere irteera ordua, bere ibilbidea eta egoitzara itzultzeko ordua ditu.

Honela banatu ziren 2026ko 167ak:

• Erdialdea: 32
• Antigua: 30
• Alde Zaharra: 26
• Gros: 25
• Amara, Loiolako Erriberak eta Morlans: 24
• Altza, Bidebieta eta Intxaurrondo: 20
• Egia, Loiola eta Martutene: 10

Gehien Erdialdean, Antiguan, Alde Zaharrean eta Grosen daude. Alde Zaharra, gainera, beteta dago: 2027rako deialdian ez zen han danborrada berririk onartzen.

Musikak bere arauak ditu. Sei pieza derrigorrezkoak dira —Donostiako Martxa, Tatiago, Iriyarena, Polka, Diana eta Retreta—, beste sei hautazkoak, eta egunean zehar ez da beste doinurik onartzen, elkarte bakoitzak egoitzatik ateratzean eta itzultzean jotzen duen ereserki propioa izan ezik. Martxa 20ko 00:00etatik 24:00etara bakarrik jotzen da.

12:00: Haurren Danborrada

Eguerdian, ikastetxeetako konpainiak Alderdi Ederreko lorategietan jartzen dira, Udaletxearen aurrean. Danbor Nagusiak balkoitik zuzentzen du Martxa, eta desfilea Erdialdeko kaleetan barrena abiatzen da. 2026an 4.630 neska-mutil atera ziren. Nolakoa den, zer ordenatan ateratzen den eta euria egiten badu zer gertatzen den, Haurren Danborradaren gidan.

12:30: Urrezko Danborra

Ordu erdi geroago, Udaletxeko Pleno Aretoan, alkateak Urrezko Danborra ematen du: hiriak 1967az geroztik kanpoan irudi ona ematen lagundu dionari ematen dion saria. Nork jaso duen eta nola aukeratzen den, Urrezko Danborraren gidan.

Arratsaldea

Helduen danborrada gehien kalean dabilen unea da. Hainbeste, ezen Erdialdea eta Gros trafikoari itxita egoten baitira arratsaldearen zati handi batean. Konpainiak bata bestearen atzetik pasatzen ikusi nahi badira, orduan da errazena; non jarri, Non ikusi Danborrada gidan.

24:00: Unión Artesana eta bandera jaistea

Gaua Unión Artesanarena da, 1870ean sortutako elkartearena. Bere danborrada egoitzatik ateratzen da eta Alde Zaharra zeharkatzen du. Gauerdia baino lehentxeago, izena emanda dauden beste danborraden ordezkariak batzen zaizkio Sarriegi plazan, eta elkarrekin egiten dute oholtzarainoko azken zatia. 2026an 115 izan ziren.

24:00etan, Unión Artesanak Martxa jotzen du Konstituzio plazan eta alkateak bandera jaisten du. Unión Artesanak 1957tik jotzen du jaitsieran, eta Goizaldiko dantzariek dantzatzen dute bertan.

Martxaren ondoren herri kantak entzuten dira, Txuri Urdin edo Ikusi Mendizaleak adibidez. Martxa ez da berriro entzuten hurrengo urtera arte.

Nor ateratzen den eta nola antolatzen den

• Donostia Kulturak antolatzen du, Donostia Festaken bidez, zazpi eremuetako bakoitzaren ordezkari bat duen koordinazio batzorde batekin.
• Helduen danborradak hirian egoitza duten irabazi asmorik gabeko elkarteek eta taldeek ateratzen dituzte. 16 urtetik gorakoenak dira, baina araudiak belaunaldi arteko danborradak ere onartzen ditu, 6 urtetik gorako haurrekin.
• Berriek mistoak izan behar dute. 2026an 167tik 165 ziren mistoak; bat gizonezkoena bakarrik zen, eta beste bat emakumezkoena bakarrik.
• Danborrada berrien izen-ematea maiatzean irekitzen da, hurrengo urtarrilerako.
• Helduen konpainia batek gutxienez 20 danbor eta Danbor Nagusia, 40 upel edo ferreta, gutxienez 14 musikariko banda eta bandera-eramailea ditu. Uniformeak garai napoleonikoan oinarritzen dira; konpainia batek jantziak nahasten baditu, danborrek soldadu jantzita joan behar dute.

Nola mugitu egun horretan

Ordu zehatzak urtero aldatzen dira, baina eredua errepikatu egiten da:

• Goizean trafikoa mozten da Erdialdean, Haurren Danborradagatik.
• Arratsaldean berriro mozten da Erdialdea —Alde Zaharraren eta Araba parkearen artean, eta Kontxako pasealekua— eta baita Gros ere, helduen danborradengatik.
• Dbusek, Lurraldebusek eta Ekialdebusek ibilbideak eta geralekuak aldatzen dituzte, eta Dbusek zerbitzua indartzen du bandera igo eta jaitsi aurretik eta ondoren, eta gaueko autobusak jartzen ditu.
• Euskotrenek gau osoan egiten du zerbitzua, 19tik 20ra.
• Hobe autorik gabe: hori eskatzen du Udalak.
• Konstituzio plazan, bandera igotzean eta jaistean, ezin da sartu bizikletarekin, patinetearekin, beirarekin, objektu handiekin ezta piroteknia materialarekin ere.

Zer aldatzen den urtero

Danborrada bakoitzaren irteera ordua eta ibilbidea, trafiko mozketak, autobusen ordutegiak eta telebistako emanaldiarenak. Horietako ezer ez dago gida honetan, urtarril bakoitzean zaharkitzen delako. Danborradaren webgune ofizialean dago —konpainia bakoitzaren ibilbidea duen mapa, eremukako bilatzailea eta zerrenda osoa PDFn—, eta Dbusen abisuetan. Aldatzen ez direnak lau orduak dira: 00:00, 12:00, 12:30 eta 24:00.