Nola funtzionatzen duen Jaiak Erdialdea
Haurren Danborrada: nolakoa den eta nola ikusten den
Hiriko ikastetxeetako 4.600 neska-mutil baino gehiagok Martxa jotzen dute eguerdian Udaletxearen aurrean, eta Erdialdean barrena desfilatzen dute. Karguak ez dira irabazten: txandaka eta zozketaz banatzen dira.
Haurren Danborrada urtarrilaren 20ko eguerdia da. 12:00etan, hiriko ikastetxeetako konpainiek Donostiako Martxa jotzen dute Alderdi Ederreko lorategietan lerrokatuta, Udaletxearen aurrean, eta gero Erdialdeko kaleetan barrena desfilatzen dute. 2026an 4.630 neska-mutil izan ziren, 38 ikastetxe eta elkarteren 45 konpainiatan.
Nondik datorren
Lehen haur danborrada Euskal Billera elkarteak atera zuen, 1927ko urtarrilaren 20an.
Gaurko formatua, ikastetxeetako konpainiekin, 1961ean iritsi zen, Centro de Atracción y Turismo erakundearen eskutik. Lehen urte hartan 8 eta 12 urte bitarteko 300 bat haurrek desfilatu zuten, antzinako erako uniforme militarrekin.
Neskek 1985etik desfilatzen dute danborra eta upela joz.
Nolakoa den 12:00etan
Konpainiak goizean zehar jartzen dira Alderdi Ederreko lorategietan eta Udaletxeko terrazan. Han geratzen dira, lerrokatuta eta geldirik, Udaletxearen erdiko balkoiari begira.
- 12:00etan, Danbor Nagusiak balkoitik zuzentzen du Donostiako Martxa, eta konpainia guztiek batera jotzen dute, mugitu gabe.
- Ondoren Donostiako Antzinako Himnoa zuzentzen du, eta harekin abiatzen da desfilea.
- Ibilbidean zehar gainerako piezak entzuten dira: Diana, Iriyarena, Polka, Retreta, Tatiago, Hau Dek Hau, Gau Ibilera, Caballería de Viejas, Caballería de Gallos eta Ataque de Herriko Shemes.
Ibilbidea
Ohikoa Alderdi Ederretik ateratzen da eta Hernani, Askatasunaren hiribidea, Urbieta, Prim, Bergara eta Idiakez kaleetatik jarraitzen du Gipuzkoa plazaraino. Arauak «hiriaren erdiguneko kaleak» besterik ez ditu aipatzen; beraz, urte bakoitzekoa webgune ofizialean begiratzea komeni da.
Nor ateratzen den eta zer ordenatan
Ikastetxe edo elkarte bakoitzak bere konpainia osatzen du, eta batzuek bi ateratzen dituzte.
- 2026: 38 ikastetxe eta elkarte, 45 konpainia (zazpi ikastetxek bi dituzte) eta 4.630 parte-hartzaile, 2.486 neska eta 2.144 mutil.
- 2025: 38 ikastetxe eta 4.625 parte-hartzaile.
- 2024: 41 ikastetxe, 48 konpainia eta 4.731 parte-hartzaile.
Konpainiak antzinatasunaren arabera ateratzen dira: lehenik, haurren danborradara lehenago batu zirenak. Euskal Billerak irekitzen du beti, eta atzetik lehenengo batu ziren ikastetxeak doaz.
Nolakoa den konpainia bat
6 eta 14 urte bitarteko neska-mutilek jotzen dute, eta konpainia bakoitzaren gomendatutako tamaina 75 eta 125 lagun artekoa da. Uniformea gerra napoleonikoetan oinarritzen da, eta eskularru zuriak derrigorrezkoak dira.
- Danborrak, soldadu jantzita.
- Upelak, soldadu, sukaldari edo urketari jantzita. Urketariek ferreta jo dezakete, donostiar emakumeek ura garraiatzeko erabiltzen zuten ontzia.
- Gastadoreak, bandera-eramaileak eta kantinerak.
Karguak eta nola banatzen diren
Haurren danborradako karguak ez dira irabazten: ikastetxeen artean banatzen dira, batzuk txandaka eta beste batzuk zozketaz.
- Danbor Nagusia. Balkoitik zuzentzen ditu Martxa eta Antzinako Himnoa. Ikastetxe bakoitzari txandaka egokitzen zaio, haurren danborradara batu zen ordenaren arabera.
- Jenerala eta Laguntzailea. 1961etik daude eta zaldiz doaz. Jeneralak hitzaldi labur bat egiten du balkoitik eta Real Sociedad Hípicaren konpainiarekin desfilatzen du.
- Balkoian, Jeneralarekin batera, desfileko alkatea eta notarioa ere badaude, eta alkateak ere hitzaldi bat egiten du.
- Gurdiko pertsonaiak: Bella Easo eta bere damak, arrantzalea, artzaina, irulea, merkataria, urketaria, mandazaina eta herritar gizona eta emakumea. Zaldizainek laguntzen diete.
Jenerala, Laguntzailea eta pertsonaiak zozketan ateratzen den ikastetxeari dagozkio, paper hori oraindik izan ez dutenen artean. Zozketa iraileko prestaketa bileran egiten da.
Euria egiten badu
Donostia Festakek hartzen du erabakia egun bereko goizean, eta haren abisu ofizialek bakarrik balio dute.
- Bertan behera geratzen bada, haurren danborrada urtarrilaren 20aren hurrengo igandera pasatzen da.
- Igande horretan ere ezin bada atera, hurrengo urtera arte geratzen da bertan behera.
20a baino lehen
Haurren danborrada ez da egun handiko eguerdian bakarrik ikusten:
- Egun batzuk lehenago aurkezten da Victoria Eugenia antzokian.
- Aurreko egunetan ikastetxeak beren auzoetan ateratzen dira. 2026an irteerak izan ziren Amaran, Altzan, Aieten, Antiguan, Intxaurrondon, Grosen, Alde Zaharrean, Bidebietan, Ibaetan eta Martutenen.
- Horrez gain, haur danborrada bereziak egon daitezke, ez ikastetxeenak, elkarteenak baizik: 2026an, 19ko arratsaldean, Gaztelubideren, Kañoyetanen edo Kresalaren txikiek Alde Zaharra zeharkatu zuten.
Egunaren gainerakoa, bandera igotzetik jaistera, Nola dabilen Danborrada, orduz ordu gidan dago.
Nola ikusi
- Irteeran, Alderdi Ederren, Udaletxeko balkoiaren aurrean: han jotzen da Martxa, konpainia guztiak geldirik daudela.
- Ibilbidean zehar, Erdialdeko kaleetako espaloietan, pasatzen den konpainia bakoitza txalotzen duen jendez betetzen dira.
- Goizean trafikoa mozten da Erdialdean, eta ibilbideko kaleak goizaren amaieran ixten dira: oinez edo garraio publikoan joateko eguna da.
- Telebistan, ETB1ek eta eitb.eus-ek zuzenean ematen dute, eta ETB ON eta Orain aplikazioetan ere jarrai daiteke. Saioaren ordutegia urtero aldatzen da.
Honako hau eta beste danborradak ikusteko leku gehiago, Non ikusi Danborrada gidan.
Hau ez da iraungitzen, baina aipatzen dituen lekuak bai: taberna bat itxi egiten da eta ordutegi bat aldatu, inork iragarri gabe. Estekatutako fitxa bakoitzak noiz egiaztatu zen esaten du.