Behobia 2026: bero kolpearen abisua eta 18 ediziotako artatzeek erakusten dutena

Behobia - Donostia lasterketaren antolakuntzak bero kolpea izateko arrisku handia dagoela ohartarazi du azaroaren 8rako, igandea. Kontsultatu dituen iragarpenen arabera, hego-haizea, aire epela eta giro lehorra izango dira, 20 gradu inguru. Horregatik, erritmoa hasieratik moteltzeko, pultsometroarekin doitzeko eta erlojua ahazteko eskatzen du, batez ere lehen aldiz parte hartzen dutenei.

Hogei gradu gutxi irudi dezake hain serio hartzeko. Antolakuntzak berak 2007az geroztik argitaratzen duen artatzeen taulak azaltzen du zergatik ez den horrela.

Zer aurreikusten den

Euskalmetek lasterketarako buletin berezi bat argitaratu du, ostiralean, 6an, egina:

• Tenperatura: 12 eta 14 gradu arteko minimoa eta 19 eta 20 arteko maximoa.
• Haizea: hegoaldekoa, 10 eta 20 km/h artean lasterketan, 30 eta 40 arteko boladekin, eta orduak igaro ahala indartuz.
• Zerua: erdi mailako eta goi-mailako hodei dezente, printzipioz euririk gabe.

AEMETek, ostiral horretako 15:49ko iragarpenean eta egun osorako, 21 graduko maximoa ematen du, 25 eta 30 km/h arteko hego-haizea, 55erainoko boladekin, eta euririk gabe. Iragarpena da eta alda daiteke: Euskalmetek bere eguneratzeak jarraitzea gomendatzen du, eta antolakuntzak dio irteeraren aurretik jakinaraziko dituela baldintzak.

18 ediziotako artatzeak

Hauek dira antolakuntzaren taulako edizioak, 2007tik 2025era, 2020koa gabe, eta artatutako partaideen ehunekoaren arabera ordenatuta, handienetik txikienera (azken zutabea):

Ordenatzean ikusten dena:

• Sei edizio % 1etik gora daude, eta horietako bostek 17,7 gradu edo gehiago izan zituzten. 17 gradutik behera geratu ziren hamabietatik, 2025ekoak bakarrik gainditu zuen % 1 hori.
• Urterik txarrena 2015a izan zen, taulako beroena: 27 gradu, hego-haizea eta 445 artatze.
• Hego-haizea edo hego-hego-ekialdekoa izan zuten lau edizioek % 1a gainditu zuten: 2008, 2015, 2018 eta 2025. 2011n eta 2023an ere gainditu zen, baina taulak ez du haizearen norabidea ematen.
• Tenperaturak ez du dena azaltzen. 2025ean % 1,10 izan zen, 13 gradurekin bakarrik. 2022an, 22 gradurekin, iparraldeko haizearekin eta % 42ko hezetasunarekin, % 0,48an geratu zen. 2023an, 18 gradurekin eta % 76ko hezetasunarekin, % 1,30era iritsi zen.

Kontuz irakurri behar da: taulak ez du bereizten zenbat artatze izan ziren beroarengatik, eta ez du esaten non eta zer ordutan hartu zen tenperatura. Eta 18 ediziok aztarna bat ematen dute, ez arau bat.

Zergatik ez den nahikoa sasoian egotea

Antolakuntzak dio lasterketan 15 gradutik aurrera erregistratu dituela bero kolpeak, eta gainesfortzua egiten dutenei eragiten dietela, edozein dela ere haien prestakuntza fisikoa. Giroko beroarekin, hezetasunarekin eta lasterketako erritmoarekin lotzen ditu, eta ez zuzenean sasoiarekin, bihotz-hodietako arazoekin edo hidratazio mailarekin.

Beroak eragin ditzakeen ondorioetatik larriena da: garunari, giltzurrunari, giharrei eta gibelari eragiten die, eta berehalako tratamendua behar du lesio larriak edo heriotza bera saihesteko. Lehenago beste abisu batzuk ager daitezke, hala nola karranpak, zorabioa edo nekea.

Antolakuntzak eskatzen duena

Lasterketaren aurretik:

• Motelago korritzeko prestatu. Antolakuntzak dioenez, bero eta hezetasun handiko eguna ez da markak hobetzeko eguna.
• Aurreko gauean gutxienez zazpi ordu lo egin, eta alkohola eta bestelako drogak saihestu.
• Ez atera katarroarekin, gastroenteritisarekin edo beste gaixotasun batekin.
• Ez korritu diuretikoak, betablokeatzaileak edo bihotz-hodietako sistemarako beste botika batzuk hartzen badira. Beste edozein botika, aurretik kontsultatu.

Lasterketan:

• Erritmoa hasieratik moteldu eta pultsometroarekin kontrolatu. BSS Safe tresnak, «erbi birtual» moduko bat denak, zati bakoitzerako erritmoak proposatzen ditu, tenperaturaren eta haizearen arabera.
• Hornidura guneetan edan, ez asko ez gutxi, gorputzak eskatzen duena.
• Karranpak, zorabioa, ondoeza edo buruko mina izanez gero, gelditu eta laguntza eskatu. Osasun postuak daude 0, 7, 13, 15, 18 eta 19,5. kilometroetan.

Eta utzi behar bada, utzi egiten da. Antolakuntzak berak dio: lasterketa uztea ez da arazo, datorren urtean ere ospatuko baita.

Ordutegiak, garraioa eta gainerako guztia, lasterketaren fitxan.