Donostiako Isuri Gutxiko Eremua: zein auto sar daitezkeen eta isunik ez jasotzeko zer jakin

2025eko urtarriletik, Donostiako erdigunea Isuri Gutxiko Eremua da (IGE; gaztelaniaz, Zona de Bajas Emisiones, ZBE). Ez dago hesirik ez txabolarik: sarreretan kamerak daude, eta auto bakoitzaren matrikula irakurtzen dute eta DGTren datuekin gurutzatzen. Autoa sar badaiteke, ez da ezer gertatzen. Ezin badu eta baimenik ez badu, isuna etxera iristen da.

Gaur egun dabiltzan auto gehienei ez die eragiten: arauak, oraingoz, ingurumen etiketarik ez dutenak baino ez ditu kanpoan uzten. Baina komeni da jakitea eremua non hasten den, autoa nola egiaztatzen den eta 2028an zer aldatzen den, araua gogortzen denean.

Non hasten den eta non amaitzen den

IGEak 1,2 kilometro karratu hartzen ditu, hiriko trafiko gehieneko erdigunea. Iparraldetik hegoaldera sartzen dira Pasealeku Berria, Urgull mendia, Alde Zaharra, Erdialdea —zabalgunea, Bulebarretik Artzain Onaren plazaraino— eta Amara Zaharra, San Roke kaletik eta Txanponenea kaletik Autonomia kalearen amaierako biribilguneraino, Mendeurrenaren plaza eta Araba parkea.

Mendebaldetik, muga Mirakontxa pasealekua da, Villa Almudenaren parean, eta handik Aldapetako galtzadatik gora doa Fede pasealekuraino eta Beloka pasealekuraino. Ekialdetik, muga Urumea da: Gernikako Arbolaren pasealekua, Espainia plaza eta ibaia bokaleraino.

Kanpoan geratzen dena, elkar ulertzeko: Gros, Egia, Renfeko geltokia eta Frantzia pasealekua —ibaiaren beste aldean dagoen guztia—, Amara Berri eta Anoeta, Antiguoa eta Ondarreta. Zerrenda ofiziala, kalez kale eta atariz atari, ordenantzaren eranskin bat da eta amaieran dago estekatuta; Udalaren mapak begirada batean erakusten du.

Murrizketak egun guztietan eta ordu guztietan balio du, igande eta jaiegunetan ere bai.

Zein auto sartzen diren eta zein ez

Lehen fase honetan, 2027aren amaierara arte irauten duenean, ezer egin gabe sartzen dira:

• DGTren ZERO, ECO, C edo B etiketa duten autoak, furgonetak eta motorrak.
• Bizikletak, patineteak eta mugikortasun pertsonaleko gainerako ibilgailuak.
• DGTk historiko gisa katalogatutako ibilgailuak.
• Eremuaren barruan erroldatuta dagoenaren eta DGTn barruko helbidea duenaren autoak.
• Taxiak eta VTCak.

Kanpoan geratzen dira etiketarik ez dutenak. Gutxi gorabehera, 2000. urtea baino lehenagoko gasolinazkoak eta 2006 baino lehenagoko dieselak dira, baina data zehatza auto bakoitzaren araberakoa da: ziurrena Udalaren bilatzailean matrikula idaztea da, eta berehala esaten du zein etiketa duen.

Ez da beharrezkoa pegatina haizetakoan eramatea. Matrikula denez agintzen duena, pegatinak ez du ezer aldatzen: ez du balio izateak, eta ez da isunik jartzen ez eramateagatik.

Kamera eta isuna

Sarrera bakoitzaren aurretik kartelak daude, eta denetan kamerak. Ezin denean sartzea arau-hauste larria da: 200 euro, eta % 30 igotzen da urtebete baino gutxiagoan errepikatzen bada. 2025eko lehen bi hilabeteak abisukoak izan ziren, isunik gabe; 2025eko martxotik jartzen da isuna.

Autoa espainiarra ez bada

Iparraldetik edo urrunagotik datorrena gehien harritzen duena da: matrikula atzerritarra duen auto orok alta eman behar du sartu aurretik, baldintzak betetzen baditu ere, eta hibridoa edo elektrikoa bada ere. Kamerek ezin dute haren etiketa DGTn kontsultatu, eta horregatik Udalak datuak aldez aurretik eskatzen ditu: titularra, ibilgailu mota, matrikula, matrikulazio data, erregaia eta fitxa teknikoa.

Izapidea udal webguneko inprimaki batean egiten da, eta ez da baieztapenik iristen: Udalak zerbait falta bada edo autoak baldintzak betetzen ez baditu baino ez du idazten. Altak lehen fasearen amaierara arte balio du, 2027ra arte. Hura egin gabe sartzea etiketarik gabe sartzea bezala zigortzen da.

Salbuespenak: barruan bizi edo lan egiten duena

Libreki sartzen ez denak baimena eska dezake, eta ia beti sartu aurretik. Iraunkorrak daude, denbora baterakoak edo egun baterakoak, eta kasu zehatzetarako dira:

• Desgaitasuna duten pertsonentzako Europako aparkatze txartela duen pertsona bat eramaten duten ibilgailuak, bi pertsona bakoitzeko gehienez.
• Eremuaren barruan garaje plaza bat duenarenak.
• Renting, leasing edo enpresako autoa duten erroldatutako bizilagunenak.
• Barruan erroldatutako 80 urtetik gorako pertsona bat edo mugikortasun murriztua duen bat eramaten dutenak.
• Eremu barruko tailer batera doazenak; kasu honetan baimena tailerrak eskatzen du, ez gidariak.
• Barruko zerbitzu, banaketa, konponketa eta jarduera ekonomikoetakoak, profesional edo enpresa gisa eskatzen direnak.

Aurreikusi ezin denerako —larrialdi mediko bat, itxaron ezin duen matxura bat— baimena eskatzea onartzen da sartu eta 48 ordura arte, justifikatuta.

Erdiguneko hotel batean ostatu hartzea ez dago salbuespenen artean. Etiketarik gabeko autoarekin datorrenak eremutik kanpo utzi behar du, eta komeni da hotelari aurrez galdetzea bere aparkalekua barruan ala kanpoan dagoen.

2028an aldatzen dena

Bigarren fasea 2028an hasten da, eta orduan arauak B etiketa ere kanpoan uzten du: ZERO, ECO eta C autoak baino ez dira libreki sartuko. Gutxi gorabehera, horrek esan nahi du 2006tik aurrerako gasolinazkoak eta 2014tik aurrerako dieselak.

Harekin amaitzen dira, gainera, etiketarik gabeko autoentzako baimen ia guztiak: bizilagunek 70 urtetik gora badituzte baino ez dituzte gordeko, eta etiketarik gabeko taxiak eta VTCak ezin izango dira sartu. Iristen denean, gida hau berrikusiko da.

Non utzi autoa

Hiriko lurpeko sei aparkaleku eremuaren barruan daude: Bulebarra, Artzain Ona, Easo, Kontxa, Okendo eta San Martin. Haietara iristeko kamerak gurutzatu behar dira, eta beraz IGEra sartu ezin den auto bat ezin da haren parkingera ere joan.

Kanpoan geratzen direnak, eta horregatik edozein autorentzat balio dutenak:

• Grosen, zubiaren beste aldean: Kursaal, Txofre eta Katalunia.
• Geltokien ondoan: Atotxa eta Geltokia.
• Anoeta aldera: Pio XII, Arcco eta Illunbe.
• Mendebaldean: Ondarreta eta Zuatzu.

Eta ordaindu nahi ez duenarentzat, Udalak doako aparkaleku disuasorioak ditu kanpoaldean, dbusarekin lotuta: Igarakoa eta Illunbekoa eta, udan, beste batzuk, unibertsitatean, Miramonen eta Zuatzun.

Eta autorik gabe

IGEa hogei minututan zeharkatzen da oinez muturretik muturrera, eta topoa, dbusa eta bizikleta leku guztietara iristen dira. Bakoitzak nola funtzionatzen duen Donostian nola mugitu azaltzen duen gidan dago; bizikleta, berean.

Edozein zalantzatarako, Udalaren telefonoa 010 da, doakoa Donostiatik, edo 943 481 000 kanpotik.