Unión Artesana Elkartea
Helduen danborrada · Alde Zaharra · 1870tik
Danborrada leku askotan hasten da, baina leku bakarrean amaitzen: Konstituzio plazan, urtarrilaren 20ko gauerdian, Unión Artesana oholtzan dela. Haren danborrada da alkateak bandera jaisten duen bitartean jotzen duena, eta harekin amaitzen da San Sebastian eguna. Hogeita lau orduetan nola kokatzen den, nola dabilen Danborrada gidan.
Forma eman ziona
Elkartea 1870ean sortu zen, eta urte gutxira 1830eko hamarkadatik ateratzen zen lata eta upel desfile nahasiari ordena eta musika jarri zizkion: Raimundo Sarriegi, Martxaren egilea, «La Artesana»-ko bazkidea zen. 1881 inguruan, Udalak San Telmo kuartelean gordetzen ziren garai napoleonikoko danborrak eta jantziak eman zizkion, eta 1882an danborrada uniformez jantzita atera zen lehen aldiz. Urte batzuk geroago iritsi ziren upelak, iturrietan txanda zain zeuden herritarrak irudikatzen dituztenak. Hori guztia nondik datorren, Danborrada, zergatik gidan.
Bere webguneak jaia zer zen asko esaten duen istorio bat gordetzen du: 1902tik 1904ra ez zen atera, Udalak sokamuturra debekatu zuelako protesta gisa. Hiriko danborrada bakarra zen, eta urtarrilaren 20 haiek, elkartearen arabera, tristeak eta ilunak izan ziren.
Goizetik gauerdira
1956ra arte goizaldean edo goizean ateratzen zen, eta Sagüeseraino iristen zen. 1957an ordua aldatu zuen, Konstituzio plazara igo zen lehen aldiz bandera jaisteko, eta gaur egun ere, aldaketa txikiekin, egiten duen ibilbidea finkatu zuen. Azken aldaketa 2007an izan zen, elkartea Euskal Herria kalera aldatu ondoren.
Gaur 20:45ean ateratzen da. Abiatu aurretik, elkartearen atarian, danborradan 25 edo 50 urte betetzen dituztenak omentzen ditu, eta desfilea su eta musika ikuskizun batekin hasten da Zuloaga plazan.
Bandera jaitsiera irekia
2018tik bandera jaitsiera ez da haiena bakarrik. 23:30ean, Sarriegi plazan, danbor nagusiak beste konpainietako danborrak, upelak eta herradak gonbidatzen ditu, eta elkarrekin sartzen dira oholtzara Tatiago jotzen. 79 lagun ziren 2018an eta 115 2026an. Martxaren ondoren, Unión Artesanak Kabila jotzen du, agur koreografia batekin, eta hamabiak pasatuta bere errepertorioarekin jarraitzen du: 2026an Realaren ereserkiarekin hasi zen, eta plaza osoak kantatu zuen.
Emakumeak konpainian
2006an atera ziren lehen ur-eramaile gonbidatuak, eta 2018an lehen bazkide emakumeek desfilatu zuten. Alkatesa, bandera-eramaile eta kantinera jantziak danborradak hasieran zeramatzanen kopiak dira.
Ehun eta berrogeita hamar urte
2020an elkarteak 150 urte bete zituen. Udalak plazako banderan haren izena brodatu eta oparitu zion, eta harrezkero bandera hori urteurrena duen erakunde bati ematen zaio urtero. Gaztelubidek Urrezko Upela eman zion, eta plazara lehenik upelak eta txistulariak sartu ziren, zezen suzko batekin, sokamuturra iragartzen zutenak bezala. Urteurren hartatik jaio zen haren haur danborrada ere, UA 150 Haur Danborrada, bezperan ateratzen dena.
2026ko azaroan haren danborradak Radio San Sebastián Bikaintasun Saria jaso zuen, Gizarte Eragina atalean, Euskal Billerarekin partekatuta.
Ibilbidea
- Irteera
- 20:45 (Calle Euskal Herria)
- Amaiera
- 01:15
2026ko ibilbidea; 2027koa urtarrilean argitaratuko da. Irteerako kalea, OpenStreetMap-en arabera.
Ibilbidea: Donostia Kultura, 2026ko edizioa