Tamborrada Jai Alai (Madrid)
Danborrada munduan zehar · Munduan zehar · 1997tik
San Sebastian bezperan Madrilen ere igotzen da bandera bat. Urtarrilaren 19ko gaueko hamabietan, Balbina Valverde kalean, Jai Alai jatetxearen aurrean, hirurogei bat danborrarik San Sebastian Martxa eta beste pieza batzuk jotzen dituzte ordu laurden batez, udalaren baimenarekin, hiriko bandera igotzen den bitartean. Gero barruan jarraitzen dute, mahaien artean, beste bi bat orduz.
Afari batean jaioa
Jai Alai 1922an ireki zen: Bustingorritarrek sortu zuten, Markinako pilotari eta hotelari familia batek, izen bereko frontoiaren behealdean, eta Madrilgo euskal jatetxe zaharrenetako bat da. San Sebastian bezperako afaria hirurogeita hamarreko hamarkadatik egiten du, eta laurehun bat lagun biltzen ditu. Afari horretako ohiko batzuek, hamabost donostiar gogotsuk, konpainiak berak kontatu duenez, danborrada propioa izatea erabaki zuten, eta 1998ko urtarrilaren 19ko gauean jo zuten lehen aldiz. 2023an 25 urte bete zituen.
Oin bat Donostian
Gaur egun hirurogei kide baino gehiago ditu, danbor, upel eta emakumeen batailoi batekin. Urtero, afalostean, hamabost bat Donostiara etortzen dira, eta 20an arratsaldez Peña Anastasio eta Mons danborraden lerroetan banatuta jotzen dute; senidetuta dagoen hiru danborradetako bi dira, eta hirugarrena Unión Artesana da. 2016an gainerakoekin batera desfilatu zuen Kontxako hondartzan, Europako Kultur Hiriburutzaren inaugurazioan, eta urte hartan Donostian entzun zen «Tupperen Karga», haren danborrari batek, Francisco de Paula Garciak, konposatua eta Joxemari Oiartzabalek moldatua; Unión Artesanak abuztuaren 31ko errepertorioan sartu zuen.
2015ean afaria Madrilgo Euskal Etxearekin egin zen, eta egitarauak iragartzen zuenez, aurreko urtean bezala, haren danborradak Jai Alaikoarekin batera joko zituen Sarriegiren martxa guztiak. 2026ko egitarauak María Eizaguirre kazetaria eta Unai Iparraguirre ETBko zuzendari ohia aipatzen zituen bandera igotzeko.
Uniformeak eta sariak
Danborren uniformea XIX. mende hasierako Errege Guardiako Itsas Infanteriarenean oinarrituta dago, eta emakumeena Manuela Malasañan, 1808ko maiatzaren 2ko Madrilgo altxamenduko heroi herrikoian, Armadaren Museoak gordetzen duen erretratu idealizatu baten arabera.
Konpainiak bere saria du, Iñigo Zurita saria, bere danborrari karismatikoenetako baten izena daramana, eta ez du urtero ematen: Peña Anastasiok, Odón Elorza alkate ohiak, Joxemari Oiartzabal konpositoreak eta jatetxeak berak jaso dute. Etxe barruan, Zurita urrezko eta zilarrezko intsigniak hogei eta hamar edizio gainditzen dituztenentzat dira. Konpainiak, berriz, Manolo Mugica oroigarria jaso zuen 2011n, Peña Anastasioren urrezko ezteietan, eta Unión Artesanaren Bosteko saria 2017an. 2019tik Udalaren danborraden zerrenda ofizialean dago, Donostiakoekin batera; eguna nola banatzen duten, nola dabilen Danborrada gidan.