Gaztelubide
Helduen danborrada · Alde Zaharra · 1934tik
Konstituzio plazako erlojuak urtarrilaren 19tik 20rako gaueko hamabiak jotzen dituenean, San Sebastian Martxa jotzen duena Gaztelubide da. Alkateak bandera igotzen du, plaza lehertu egiten da, eta hiria bere egunean sartzen da. Urgull magaleko elkarte honen danborrada hogeita hamarreko hamarkadatik dago bandera igoeran. Plazan eta inguruan gertatzen dena, nola dabilen Danborrada gidan.
1934ko estreinaldia
Elkarteak 1934ko urtarrilaren 19ko gauean ireki zuen lokala, eta gau berean, hamabiak baino lehentxeago, atera zen haren lehen danborrada, etxeko fanfarrearekin eta Luis Irastorza danbor nagusi zela. Gaztelurako Igoeratik abiatu, Kanpandegi eta Puyuelotik jarraitu eta Konstituzio plazan gelditu zen. 1955ean Irastorzak 80 urte bete zituen: kaleko arropaz iritsi zen plazara, morroia eta agintari makila jarri zizkioten, eta hamabiak jotzean berak markatu zituen Martxaren lehen konpasak.
Garrantzia duten geldialdiak
Ibilbidea ia ez da aldatu orduz geroztik. Bandera igoeraz gain, asmo handiko hiru geldialdi ditu: Fermín Calbetón kaleko 40. zenbakia, Raimundo Sarriegi jaio zen etxea; Sarriegi plaza, eta Santa Maria basilika, San Sebastianen irudia dagoen lekua. 1982ko urtarriletik, bandera igoeratik itzultzean, Boulevardeko kioskoan jotzen jarraitzen du, entzun nahi zuen jendea plazan jada ez zelako sartzen. Egoitzatik 23:10 aldera ateratzen da, eta hirurak aldera itzultzen.
Urrezko Upela
1990etik elkarteak bere Urrezko Upela ematen du, zuzendaritzak 1989ko abenduan sortua, hiriaren alde zerbait egin duten pertsona edo erakundeei. Donostiako Orfeoiak, Realak, Casa Nicolasak, Martín Berasateguik edo Iñaki Gabilondok jaso dute, eta 2020an Unión Artesanak, 150 urte betetzeagatik. Sarituek bezperan elkartean afaltzen dute, eta gero bandera igoeran ateratzen dira, upel edo ur-eramaile jantzita.
Ur-eramaileak
2006ko urtarrilean danborradak ur-eramaileei sarrera ematea bozkatu zuen: 39 boto alde eta 25 aurka. 2012an Ainhoa Olasagasti izan zen lehen ur-eramaile nagusia, eta bandera igoerako oholtzatik zuzendu zuen lehen emakumea, 28 ur-eramaile bere ardurapean. 2018an 35 ziren jada.
Uniformea
Danborrek Frantziako uniforme militarra daramate, urdina, xehetasun zuri eta gorriekin; upelek, sukaldari jantzi zuria; eta ur-eramaileek, garai bateko jantzia, erdi gorria eta erdi urdina. Gaur egungo jantziak 1984an finkatu ziren.
Bandera igoera, gero eta partekatuagoa
1999tik beste danborradetako ordezkariak igotzen dira oholtzara Gaztelubiderekin: 63 lehen urte hartan eta 132 2026an, plazako bandera igoeraren mendeurrenean. Urte hartan Martxa Xabier Anduaga tenorrak kantatu zuen, Urrezko Danborra duenak, Donostiako Orfeoiarekin.
Elkarteak beste bi danborrada ateratzen ditu: Gaztelubide Txiki, 2011tik bezperan ateratzen dena eta Martxa Santa Mariaren barruan jotzen duena, eta Gaztelubide Gazte, 2024koa, 20an goizean ateratzen dena.
Ibilbidea
- Irteera
- Urt. 19, 23:10 (Calle Virgen del Coro)
- Amaiera
- 03:00
2026ko ibilbidea; 2027koa urtarrilean argitaratuko da. Irteerako kalea, OpenStreetMap-en arabera.
Ibilbidea: Donostia Kultura, 2026ko edizioa