Euskal Billera S.R.
Helduen danborrada · Alde Zaharra · 1906tik
Urtarrilaren 20ko goizaldeko hiruretan, bandera igoeratik hiru ordura, Mari kaletik ateratzen da Euskal Billeraren helduen danborrada. Seiak eta erdiak arte jotzen du. Portaletas ondoan 1901ean sortutako elkartea lehen haur danborradarena da (Euskal Billera haurrena ikusi), baina helduen konpainia zaharragoa da.
1906: bost elkarte batera
Lehen irteera ofiziala 1906an izan zen, erdialdeko danborradek elkarrekin atera nahi izan zuten urtean. Unión Artesanak, Club Cantábricok, Sporti Claik, Amistad Donostiarrak eta Euskal Billerak Musika Akademiaren lokaletan entseatu zuten, Bretxan, eta goizeko bostetan atera ziren, zaldizko heraldoekin, karraka-jotzaile talde batekin eta musika bandarekin. Hurrengo urtean Euskal Billera bostak eta erdietan atera zen Bretxako plazatxotik, 50 danbor eta 23 upelekin.
Elkartearen beraren historiak 1911koa gordetzen du, Unión Artesanarekin eta Leku Zarrarekin bat egin zuenekoa, esaten zutenez «Napoleonek Errusia konkistatzera eraman zituenak baino» danbor eta upel gehiago aterako zituen danborrada baterako.
Sarriegiren bizilagunak
Haren lokala orduan Raimundo Sarriegiren etxearen parean zegoen, Martxaren egilearenean. Hura 1913an hil zenean, elkarteak fatxada doluz apaindu zuen, bandera haga erdian jarri zuen, eta haren ordezkariek hilkutxa eraman zuten, Donosti Zarra eta Sporti Clairen ordezkariekin batera.
Berrogeita hamar urte atera gabe
1928an goizaldeko irteera danborrada-erretreta batengatik aldatu zuen, 20ko gaueko hamarretan, bengala argiekin, eta 1929an ateratzeari utzi zion. Helduen konpainia ez zen itzuli 1980 arte, eta gaur bertan sartzen diren askok etxeko haur danborradatik datoz. Harrezkero goizaldean ateratzen da: batzordea 19ko arratsaldeko bostetan hasten da elkartea prestatzen.
Emakumeak eta banderak
Gizonezkoen danborrada izan zen 2010 arte. Lehen emakumeak pare bat urtez sukaldari jantzita atera ziren, eta gero ur-eramaile jantzita. 2013an bigarren bandera bat gehitu zen, ur-eramaile batek eramana, eta 2014tik hiru bandera-eramailek desfilatzen dute: soldadua, ur-eramailea eta upela.
Uniformea eta omenaldiak
Danborrek granaderoen uniforme napoleonikoa daramate: kasaka urdin eta horia, galtza zuriak eta txano beltza. Upelak sukaldari jantzita doaz, eta ur-eramaileak jantzi tradizionalarekin. Irteeran, danborradan 25 urte betetzen dituenak horretarako egindako intsignia jasotzen du.
2026ko bandera
2026an elkarteak 125 urte bete zituen, eta martxoaren 24an alkateak egoitzara eraman zion urtarrilaren 20 hartan Konstituzio plazan astindu zen bandera. 2020an Unión Artesanarekin hasitako ohitura da: urtero, bandera urteurrena duen erakunde batentzat.
Ordu horietan hiriko gainerako lekuetan zer gertatzen den, nola dabilen Danborrada gidan.
Ibilbidea
- Irteera
- 03:00 (Calle Mari)
- Amaiera
- 06:30
2026ko ibilbidea; 2027koa urtarrilean argitaratuko da. Irteerako kalea, OpenStreetMap-en arabera.
Ibilbidea: Donostia Kultura, 2026ko edizioa