Ondare Jardunaldiak: ateak irekitzen diren urria nola funtzionatzen duen

Ondarearen Europako Jardunaldiak kontinenteko programa bat dira, Gipuzkoan Aldundiak antolatzen duena urriro, eta urteko aukera dira Donostian urte osoan itxita dauden lekuetan doan edo ia doan sartzeko: lantegiak, elkarteen egoitzak, dorreak, elizak, artxiboak.

Ez da jaialdi bat eta ez da jaialdi baten moduan portatzen: ez dago kartelik, ez leihatilarik, ez egoitzarik. Horregatik komeni da nola funtzionatzen duen jakitea urria iritsi aurretik.

Nola osatzen den egitaraua

Jardunaldiek ez dute programatzen: deialdia egiten dute. Aldundiak martxoan epe bat irekitzen du museoek, elkarteek, elkargo profesionalek, enpresek eta udalek urteko leloaren pean jarduerak proposa ditzaten; epea maiatzean ixten da, eta handik aurrera osatzen da katalogoa. Horrek egitarauaren bi gauza azaltzen ditu:

• Katalogoa ez dago osatuta irail arte. Uztailean «ondare jardunaldiak» bilatzeak ez du ezertarako balio.
• Jarduera bakoitza proposatu zuenak antolatzen du, ez Aldundiak. Hori da plaza erreserbatzeko gakoa.

Leloa urtero aldatzen da eta ez da apaingarria: proposatzen dena ordenatzen du. 2026koa «arriskuan dagoen ondarea» da, eta horregatik dago Donostiako egitaraua arkitektura industrialez, dagoeneko transmititzen ez diren errezetez eta erreleborik gabeko lanbidez betea.

Nola lortzen den plaza

Hemen dago jende asko kanpoan uzten duen xehetasuna: ez dago izen-emate zentralik. Katalogoko fitxa bakoitzak jarduera zehatz hori antolatzen duenaren telefonoa eta helbidea darama, eta hor erreserbatzen da. Plazak gutxi izaten dira —bisita gidatu bat hogei lagun da— eta onenak egun gutxitan agortzen dira.

Beste arau praktikoa: ia dena doan da, eta doan ez dena merkea da. Agertzen diren prezioak 3 eta 10 euro artekoak dira kulturalean. 40 edo 50 euro ikusten dituzunean, jarduerak afaria edo dastaketak barne dituelako da, eta hori beste kontu bat da.

Eta hirugarrena: hizkuntza fitxan adierazita dator. Euskaraz, gaztelaniaz eta ele bitan diren jarduerak daude, eta batzuk bi egunetan errepikatzen dira, hizkuntza bakoitzean behin.

Zer motatako gauzak ateratzen diren

Katalogoa urtero aldatzen bada ere, banaketa nahiko egonkorra da:

• Bisitatzen ez diren eraikinetara bisitak. Agortzen dena eta programa osoa justifikatzen duena.
• Hitzaldiak eta mahai-inguruak, ia beti doan eta ilararik gabe, museoetan eta elkargo profesionaletan.
• Tailerrak, familientzakoak eta lanbideenak barne.
• Jarduera bitxiren bat, ezertan sartzen ez dena: tinatxo estropada bat, errealitate birtualeko betaurrekoekin ibilaldi bat, escape room bat.

Noiz begiratu

Irailaren erditik aurrera, katalogoa itxita dagoenean eta oraindik plazak daudenean. Urrian betetzen da, eta azaroan jarduera solteren bat baino ez da geratzen.