Erakusketak Donostian: non dauden, zenbat balio duten eta noiz aldatzen diren

Hiri honetan urteko edozein egunetan ikus daiteke erakusketa bat ezer ordaindu gabe, eta hala ere errepikatuen den galdera «zer dago orain?» da oraindik. Ez da arraroa: programazioa museo handi baten, fundazio bateko bi areto, kultur zentro erraldoi bat, galeria eskukada bat eta auzoko hamaika kultur etxeren artean banatuta dago, eta gauza horietako bat bera ere ez da leku berean iragartzen.

Hau da mapa. Areto bakoitzean zer dagoen, zenbat balio duen, zein egunetan ixten duen eta zenbatero aldatzen den.

Lehenengo: ia dena doakoa da

Hiriko areto guztietatik, hiruk baino ez dute sarrera kobratzen, eta horietako batek gela doako bat du barruan.

• San Telmo Museoa: 4 / 10 €, iraunkorrera eta aldi baterakoetara sartzeko. Baina Laborategia aretoa —txikia, gidoitik ateratzen denerako museoak erabiltzen duena— sarrera librekoa da ia beti; beraz, hori bakarrik ikustera sar daiteke.
• Euskal Itsas Museoa, portuan: 3 €.
• D'Museoa, diozesiarra, Santa Maria basilikaren barruan.

Gainerako guztia —Tabakalera, Artegunea, Kubo, Koldo Mitxelena, kultur etxeak, galeriak, Cristina Enea, Aquariumeko aretoak— doakoa da eta erreserbarik gabe.

Lau areto handiak

San Telmo Museoa, Alde Zaharrean, hiriko museoa da eta izeneko erakusketak ekartzen dituena. Asteartetik igandera, eta astelehenetan itxita. Ezagutzea komeni diren hiru programa propio ditu: Artea abian, negu bakoitzean Laborategia areto osoa oraindik egiten ari den artista bati ematen diona; Museo Bikoitza, artistak museoa bera barrutik ikertzera gonbidatzen dituena; eta HAU, urtero objektu tradizional bat hartu eta norbaiti berregiteko eskatzen dion diseinu lehiaketa.

Tabakalera, Egian, areto metro gehien dituen lekua da eta errazena antolatzeko: asteartetik igandera 10:00etatik 21:00etara zabaltzen du eta doakoa da. Arte garaikidea, instalazioa eta ikus-entzunezko lana programatzen ditu, eta hemen garrantzia duen ohitura bat du: obren zati handi bat bidean dago, eskailera nagusian edo atondoan; beraz, gurutzatu egiten dira beste zerbaitetara joan bazara ere.

Kutxa Fundazioa Artegunea Tabakalerako beheko solairuan dago, doakoa da eta asteartetik igandera zabaltzen du, 12:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 20:00etara. Hiriko argazkigintza aretoa da: Sally Mann eta Alejandro Cartagena urte berean pasatu dira handik.

Kutxa Fundazioa Kubo Kursaalen dago, doakoa hori ere, asteartetik igandera 11:30etik 13:30era eta 17:00etatik 21:00etara. Denboraldi luzeak programatzen ditu, hiru edo lau hilabetekoak.

Artegunea eta Kubo Tabakalerarekin koordinatuta doaz 2026tik, urtean hamaika erakusketako programa bateratu batean; beraz, bereizita begiratzeak ez du zentzu handirik jada.

Beti ahazten dena: Koldo Mitxelena

Koldo Mitxelena Kulturunea ez da udalekoa, Aldundiarena baizik, eta horixe da galtzen den arrazoia: ez da Donostia Kulturaren agendan agertzen. Erdigunean dago, Urdanetan, liburutegiarekin, hemerotekarekin eta erakusketa aretoekin, eta bere kabuz programatzen du.

Udalaren agenda bakarrik begiratzen bada, han gertatzen den guztia galtzen da. Aparte fitxatuta izatea merezi du.

Galeriak: Gros, eta gero gainerakoa

Galeria pribatuak dira gutxien zapaltzen den zirkuitua eta gehien errotatzen dena: hilabete edo hilabete eta erdiko erakusketak, sarrera librea, eta inork ez du ezer galdetzen sartzean.

Multzo nagusia Grosen dago, denen artean oinez hamar minutura:

• Arteko, Dunas kalean, Chillida, Nagel edo Dora Salazarren funtsarekin.
• La Central Art Gallery eta Arteuparte, biak Kale Berrian eta ia ate ondoan. Arteupartek, gainera, artistaren estudio bat du goiko solairuan eta handik pasatzen denari programatzen dio.
• Cibrián, Jose Maria Soroan, nazioarteko zirkuituko proiektuak ekartzen dituena.

Grosetik kanpo: Ekain Arte Lanak, Iñigo kalean, Alde Zaharrean, 1999tik euskal arte garaikideari eskainia; Iñigo Manterola, artistaren beraren galeria, San Bartolomen; eta Sakana, Alkolea pasealekuan, Tabakaleraren parez pare.

Galerien urtea antolatzen duen datua: maiatz amaieran IREKIAK Gallery Weekend ospatzen da, denek batera denboraldia zabaltzen duten asteburua. 2026an maiatzaren 29tik 31ra izan zen, eta ostiral hartan sei erakusketa inguru inauguratu ziren batera. Ibilbide osoa egiteko egun bat badago, hura da.

Hamaika kultur etxeak, hiriaren erdia direnak

Hau da ia inork kontatzen ez duena eta erakusketa gehien dagoen lekua. Auzoko kultur etxeek etengabe programatzen dute, beti doan, eta zintzilikatzen dutena ez da betegarria: auzoko memoria, argazkigintza dokumentala, ilustrazioa, gerrako haurren marrazkiak, sarituriko ur azpiko argazkigintza.

Garrantzitsuena ordutegia da, denek ez baitute berdin zabaltzen:

• Arratsaldez eta astegunetan (16:00-20:30, asteburuan itxita): Loiola, Intxaurrondo, Larrotxene, Lugaritz.
• Goizez eta arratsaldez: Okendo (Gros), Ernest Lluch (Amara), Egia, Casares-Tomasene (Altza). Okendok eta Ernest Lluchek larunbatetan ere zabaltzen dute.
• Aiete da salbuespena eta eskuzabalena: asteartetik ostiralera arratsaldez, eta larunbat eta igandeetan goizez. Igande batean joan daitekeen bakarra da.

Aiete da, alde handiz, metro koadroko erakusketa gehien duen etxea: Ilustratzailearen Txokoa du, hiru hilabetero egilez aldatzen dena eta urteak daramatzana, eta gainera Literaktumen erakusketa handiak egokitzen zaizkio.

Inongo aretotan ez daudenak

Programazioaren zati bat kanpoan gertatzen da eta inora sartu gabe ikusten da.

• Hondalea, Cristina Iglesiasen lana, Santa Klara uharteko itsasargiaren etxe barruan induskatua. Bisita doakoa eta erreserbarik gabekoa da; ordaintzen den bakarra txalupa. Denboraldian bakarrik, ekainetik irailera, ontzia dagoenean.
• Urumea pasealekua, Maria Kristina zubiaren ondoan, Udalak kaleko erakusketak muntatzen dituen lekua: panel handiak, edozein ordutan eta ordutegirik gabe.
• San Bizente elizaren ataria, Alde Zaharrean, noizean behin formatu handiko eskulturarako erabiltzen dena.
• Aquariumeko bi aretoak, Nautilus eta T aretoa, akuarioko sarrera ordaindu gabe ikus daitezkeenak.
• Museum Cemento Rezola, Añorgan, fabrika-museoa dena eta auzoari eta hirigintzari buruz programatzen duena. Goizez bakarrik eta asteartetik ostiralera zabaltzen du.
• Cristina Enea, Egian: Ingurumen Baliabideen Zentroak areto propioa du eta natura, paisaia eta klima programatzen ditu. Eta mendian, Uliako Interpretazio Zentroak gauza bera egiten du eskala txikian.

Gauza bakoitza noiz aldatzen den

Hilean behin joan eta beti zerbait berria ikusi nahi bada, benetako egutegia hau da:

• Galeriak, lau edo sei asterik behin, eta denak batera maiatz amaieran IREKIAKekin.
• Kultur etxeak, hilabete edo hilabete eta erdiro.
• Tabakalera, Artegunea eta Kubo, hiru edo lau hilabetero.
• San Telmo, urtean bi edo hiru aldi baterako handi gainjarrita, gehi Laborategia, azkarrago doana.

Horrekin, arau praktikoa erraza da: areto handiak, bisita bat denboraldiko; galeriak eta kultur etxeak, aurretik pasatzen zarenean.

Eta euria egiten badu

Konbinazio nabaria da eta hemen sarritan gertatzen da. Gida honetako ia dena estalpean eta doan dago; beraz, ur eguna bi geldialdirekin konpontzen da: Tabakalera —liburutegia, kafetegia eta esertzeko lekua ere baditu— eta Kale Berriko galeriak, bata bestetik minutu batera daudenak.