Nondik datorren Aisia Erdialdea
Beldurrezko Astea: Donostiako beste zinema jaialdia
Irailean alfonbra gorria dator; urrian benetan ondo pasatzen duena. 1990etik, hiriak bigarren zinema jaialdi bat du eta oihu egiten duen publikoa.
Donostiak bi zinema jaialdi ditu eta kanpoko ia denek bakarra ezagutzen dute. Irailekoak alfonbra gorria, akreditazioak eta titularrak ekartzen ditu. Urri amaierakoak beste zerbait: urteko areto zaratatsuena.
Zer den
Beldurrezko eta Fantasiazko Zinemaren Astea —eta ia denentzat, besterik gabe, Beldurrezko Astea— 1990etik ospatzen da, Donostia Kulturak antolatuta, liburutegiak eta kultur etxeak eramaten dituen udal zerbitzu berak.
Urri amaieran erortzen da, Halloween inguruan, eta kointzidentzia hori ez da kasualitatea: urteko astea da hiria mozorrotzeko prest dagoena.
Zergatik den publikoa desberdina
Hemen dago Zinemaldiarekiko benetako aldea, eta ez du kartelarekin zerikusirik.
A mailako jaialdi batean, publikoak isilik ikusten du filma eta amaieran txalotzen du. Beldurrezko Astean, publikoak parte hartzen du: barre egiten du, oihu egiten du, ondo ebatzitako lepo mozketa bat txalotzen du eta merkeegia den beldurraldi bat txistukatzen. Genero jaialdi bat da, eta beldurrezko generoa lagunartean ikusten da edo ez da ikusten.
Horrek esperientzia erabat desberdina egiten du zinemak ia berdinak izan arren. Inoiz joan ez denak filmengatik baino aretoagatik ateratzen da harrituta.
Zer ikusten den
Fantastikoa eta beldurrezkoa zentzu zabalean: kartelera arruntera iritsiko ez diren nazioarteko estreinaldiak, kopia onetan berreskuratutako klasikoak, saio bikoitzak eta gaueko maratoiak. Film laburrak ere badaude, eta genero honetan hor dago interesgarriaren zati handi bat.
Eta saio berezien tradizioa dago: gauerdiko proiekzioak, ziklo tematikoak eta omenaldiak.
Ez da zinema soilik
Proiekzioen inguruan bigarren Aste bat dago, urtero errepikatzen dena, eta horrek azaltzen du zergatik duen jaialdiak bere publikoa.
Animedon da bere anime saila: estreinaldiak, erakusketak, mangaren aurkezpenak euskaraz eta urtero egile japoniar bati omenaldia —lehenik Akira Toriyamari, gero Fujiko Fujiori, Doraemon-en egileari—.
Fanzineen Gerra dirudiena da. Hainbat fanzinek uneko edizioari buruzko ale berezi bat prestatzen dute eta elkarren artean lehiatzen dira; 2016tik egiten da eta aleak jaialdiaren webgunean gelditzen dira.
Oihua! Larrotxene Bideok, Intxaurrondon, Donostia Kulturarekin eta Udaleko Euskara Zerbitzuarekin batera ateratzen duen deialdia da. Euskaraz filmatutako generoko sortzaile berrientzat da: gidoi irabazlea profesional baten laguntzarekin ekoizten da eta film laburra Astean estreinatzen. Laugarren edizioan hogeita bederatzi gidoi aurkeztu ziren.
Noviembre Fantasma-k jaialdia bere astetik ateratzen du. Lineako plataforma bat da, doakoa, Asteak Fancinerekin (Malaga), TerrorMolinsekin (Molins de Rei) eta Isla Calaverarekin (La Laguna) partekatzen duena, elkarrizketak, hitzaldiak eta urtean zehar argitaratzen diren piezak biltzen dituena.
Eta erakusketak daude, jaialdia baino lehen irekitzen direnak eta ondoren zabalik jarraitzen dutenak: ilustrazioa, manga, generoko artea. Normalean doakoak dira eta sarrerarik gabe sartzen den programaren zatia dira.
Zenbat jende mugitzen duen
Kanpotik dirudiena baino gehiago. 2025eko edizioa 20.542 partaiderekin itxi zen: 11.845 Antzoki Zaharreko, Victoria Eugeniako eta Tabakalerako proiekzioetan, eta 8.697 gainerako jardueretan, hainbat saio agortuta.
Eta hemendik kanpo ezaguna da: Astea Méliès International Festivals Federation-eko kidea da, Europako generoko hogeita bost bat jaialdi biltzen dituen sarea.
Zergatik den garrantzitsua Udalak antolatzea
Prezioa eta tonua azaltzen dituelako. Donostia Kulturaren mende egoteagatik, Beldurrezko Asteak ez du jaialdi komertzial baten moduan funtzionatzen: sarrerak eskuragarriak dira, abonuak daude, eta helburu aitortua ez da turismoa erakartzea, hemengo jendearentzat programatzea baizik.
Zentzu horretan, bietatik hiriarena den jaialdia da.
Noiz joan behin bakarrik joango bazara
Asteburuan. Orduan biltzen dira saio handiak, maratoiak eta publiko emanena, eta hori da planaren erdia.
Zer aldatzen den urtero
Data zehatzak, kartela, omenaldiak eta prezioak. Hori urriko agendan eta webgune ofizialean dago. Orri honek kontatzen duena —zer den, noiztik, nork antolatzen duen eta zergatik jokatzen duen aretoak horrela— urte guztietan berdina da.
Hau ez da iraungitzen, baina aipatzen dituen lekuak bai: taberna bat itxi egiten da eta ordutegi bat aldatu, inork iragarri gabe. Estekatutako fitxa bakoitzak noiz egiaztatu zen esaten du.